نقدی بر کارآمدی جنبش اصلاحات

نقدی بر کارآمدی جنبش اصلاحات

یادداشت وارده* از سامیکال

روز ۱۴ مرداد ۱۳۹۷ آقای محمد خاتمی در دیدار نمایندگان ادوار مجلس سخنرانی و در قالب پانزده بند، راهکارهایی برای برونرفت از وضعیت کنونی ارائه کرده است. راهکارهایی که به نظر نگارنده‌ی این سطور گنگ و مبهم‌اند چنانکه جنبش اصلاحات همواره جنبشی مبهم بوده است. در این نوشته کمی درباره‌ی این سخنرانی و جنبش اصلاحات می‌نویسم. می‌گویم که چرا به‌نظرم اصلاحات پروژه‌ای شکست‌خورده است و نمی‌توان به آن دل بست. به خواندن ادامه دهید

Advertisements

چند نکته در مورد نوشته‌ی محمد قوچانی در مورد روز دختر

چند نکته در مورد نوشته‌ی محمد قوچانی در مورد روز دختر

یادداشت وارده* از نویسندگار

محمد قوچانی به مناسب روز دختر در جمهوری اسلامی ایران در اینستاگرام خود متن کوتاهی منتشر کرد (اینجا بخوانید) و این نوشته چند نکته درباره‌ی متن وی است:

اول استفاده فریبکارانه از کلمات عدالت و مساوات است در مقوله‌ی حقوق زنان و مردان. اینکه اسلام حامی عدالت در مورد حقوق زن و مرد است و نه برابری. بازیِ نخن‌نمایی که مسلمانان برای امتناع از دادن حقوق زنان و اصلاح قوانین جنسیت‌زده‌ و متحجرِ دینی‌شان اجرا می کنند. دوم استفاده تلویحی یا تصریحی از کلیشه های فرسوده ایست که مردان از ابتدای جنبش زنان برای سرکوب آن‌ها استفاده می‌کردند از جمله اینکه فمینیست‌ها در ظاهر مانند مردان هستند و قصد برقراری زن‌سالاری به جای مرد‌سالاری را دارند که هیچ یک حتی ارزش پاسخ‌گویی ندارند. به خواندن ادامه دهید

مصرف و سوءمصرف فوتبال

مصرف و سوءمصرف فوتبال

در سال ۱۹۸۶، دیگو مارادونا در بازی یک‌چهارم‌نهایی جام جهانی گل بسیار معروفش را با دست به تیم انگلیس زد. خطایی که از چشم داور پنهان ماند و گل مقبول شد. اندکی بعد، او با نبوغ و مهارت بی‌نظیرش ۵ بازیکن انگلیس را پشت سر گذاشت و «گل قرن» را هم زد. انگلیس از مسابقات حذف شد و در نهایت آرژانتین قهرمان جام شد. مارادونا در کنفرانس خبری پس از بازی، با هیجان فریاد زد برای گل اولش «کمی کله‌ی مارادونا، و کمی دست خدا» در کار بود. بعدها در کتاب بیوگرافی خود درباره‌ آن بازی نوشت «شکست دادن [انگلیس] مثل شکست دادن یک تیم نبود، بلکه مثل شکست دادن یک کشور بود. هرچند ما پیش از بازی گفته بودیم که فوتبال هیچ ربطی به جنگ مالویناس ندارد، اما می‌دانستیم که آرژانتینی‌های بسیاری در آن جنگ کشته شدند. آن [انگلیسی]ها پسران ما را چون پرندگان کوچک قلع و قمع کردند […] این انتقام ما بود…تا بخشی از جراحات مالویناس التیام یابد. همه ما گفته بودیم نباید این دو چیز را قاطی کنیم اما دروغ گفتیم. دروغ! ما به هیچ چیز دیگری جز این فکر نمی‌کردیم. امکان نداشت این فقط یک بازی مثل سایر بازی‌ها باشد». به خواندن ادامه دهید

دست‌های لرزان روی دکمه فیلترینگ

دست‌های لرزان روی دکمه فیلترینگ

یادداشت وارده* از الف.شین

تا پیش از عصر شبکه‌های اجتماعی سازماندهی فعالیت‌های سیاسی-مدنی بدون حداقل یک هسته مرکزی مورد اعتماد که به عنوان رهبری حرکت عمل کند قابل تصور نبود. اما بهار عربی و تا حدودی جنبش سبز در ایران با نمایان ساختن جنبه‌های دیگری از قدرت شبکه‌های اجتماعی مهر باطلی بر این ادعا زدند. برای اولین بار امکان ارتباط متقابل جمعیت معترض از طریق شبکه‌های اجتماعی، قدرت سازماندهی پیش بینی نشده ای را نمایان کرد که کمترین وابستگی ممکن را به هسته مرکزی داشت. هسته مرکزی به شبکه‌ای گسترده تبدیل شده بود که حاکمیت‌ها را به چالش می‌کشید. فیلتر فیسبوک و توییتر در سال ۸۸ اولین پاسخ حاکمیت به همین چالش بود.

حساسیت حاکمیت نسبت به اینترنت به تشکیل شورای عالی فضای مجازی در سال ۹۰ با هدف ایجاد «نقطه متمرکز برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری در فضای مجازی کشور» و «صیانت از آسیب‌های ناشی از آن» به دستور رهبری نظام منجر شد. شورای انتصابی رهبر با گرفتن مسئولیت فضای مجازی از وزارت ارتباطات خود به عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری فضای مجازی مبدل شد.

با ظهور پیام‌رسان‌های موبایلی محدودیت‌های کامپیوتر رومیزی از سر راه کاربران برداشته شد. پیام رسان‌های وایبر واتساپ و ویچت در سطح گسترده مورد توجه کاربران ایرانی قرار گرفتند. وی چت فیلتر شد اما وایبر و واتس آپ هدف پروژه‌ای قرار گرفتند که با ایجاد اختلال و کندی سرعت موفق شد کاربران را ناچار به مهاجرت از این پیام‌رسان‌ها کند. تلگرام به عنوان جایگزین به سرعت جای خود را باز کرد و با اضافه کردن قابلیت کانال کارکردی فراتر از یک پیام‌رسان یافت.

حاکمیت و نیروهای نزدیک به آن تلاش کردند تا به تلگرام به منزله یک فرصت نگاه کنند. آنها در کنار رویکرد سابق رویکرد جدید طنزمحور برای هجو مخالفان را نیز در کانال‌هایی مانند دکترسلام یا فارس پلاس و… برای جذب عموم مردم پیش گرفتند. همزمان تلاش‌ها برای ساخت پیام‌رسان داخلی نیز آغاز شده بود چرا که فضایی که آنها هیچ امتیاز و امکانی برای سانسور نسبت به مخالفانشان در اختیار نداشتند میدان بازی دلخواه آنان نبود. صرف بودجه‌های نامعلوم برای توسعه پیام‌رسان داخلی به ساخت سروش، بیسفون، ایتا، آی‌گپ، ویسپی و… منجر شد که در جذب مخاطب موفقیت چندانی نداشتند. بایکوت تلویزیونی تلگرام که مجریان از آوردن نام تلگرام منع شده بودند و تبلیغات علیه فضای مجازی نیز به موفقیت نینجامید.

قابلیت تلگرام برای ساخت کانال مورد توجه اپوزیسیون نیز قرار گرفت اما از بین کانال‌های اپوزیسیون کانال آمدنیوز به لطف اخبار جنجالی و افشاگری‌ها مورد توجه گسترده‌تری قرار گرفت. نقش این کانال در سازماندهی اعتراضات دی ماه طاقت حاکمیت را برای تحمل تلگرام به پایان رساند. فیلتر موقت تلگرام و اینستاگرام در کنار ایجاد اختلال در شبکه اینترنت و فیلترشکن‌ها به کنترل اعتراضات کمک کرد اما فشار افکار عمومی بر دولت روحانی که همواره از نرفتن دست بر دکمه فیلترینگ دم میزد زمینه‌ساز رفع فیلتر تلگرام و اینستاگرام شد.

پس از اعتراضات اما عزم برای رها شدن از تلگرام جزم شده بود و تبلیغات برای سروش شدت گرفت. در قدم بعدی هزینه ترافیک داخلی اینترنت نصف شد تا رغبت به استفاده از پیام‌رسان و سایت‌های داخلی جایگزین مانند آپارات افزایش یابد. این رویه نهایتا به رایگان کردن اینترنت مصرفی سروش منجر شد. تاکید مجدد روحانی بر «تعهد دولت به ادامه دسترسی جوانان به اطلاعات» در پیام نوروزی بسیاری را امیدوار کرد که فیلتر تلگرام امری مقطعی بوده و در دستور کار نیست اما اظهارات اخیر بروجردی مبنی بر تصمیم به فیلتر تلگرام تا اواخر ماه جاری که در بالاترین سطح نیز گرفته شده است و مخالفت نرم روحانی که به وضوح تغییر لحن و استراتژی داده و از رفع انحصار تلگرام دم میزند را میتوان زمینه‌سازی برای فیلتر شبکه محبوب ۴۵ میلیون نفر از ایرانیان تفسیر کرد. در آخرین اظهار نظر احمد علم‌الهدی مدعی شد که دولت روحانی خود قصد فیلترینگ تلگرام را دارد اما میخواهد هزینه آن را بر دوش رهبری بیندازد. این گفته‌ها در حالی‌ست که شوراهای عالی فضای مجازی و امنیت ملی به عنوان تصمیم‌گیران اصلی این حوزه مصوبه‌ای در خصوص فیلتر تلگرام نداشتند.

 فیلتر تلگرام تنها نمایانگر دشمنی با جریان آزاد اطلاعات نیست بلکه نشانه دیگری از بر باد رفتن آخرین برگ های برنده دولت روحانی نیز هست. کاهش ارزش ریال، فشارهای ترامپ و به بن بست خوردن برجام،عدم تامین اعتبار طرح تحول سلامت، بحران در موسسه های مالی، شدت گرفتن اعتراضات، مسایل حل نشده دراویش و سپنتا نیکنام و وزیر زن و اهل سنت و حالا فیلتر تلگرام به این معناست که در کمتر از یک سال پس از پیروزی ۲۴ میلیونی روحانی مهمترین دستاوردهای دولتش یکی پس از دیگری از دست میروند. موضوعی که دست اصلاح طلبان را در انتخابات پیش روی مجلس خالی تر از قبل خواهد کرد.


* یادداشت‌های وارده، نوشته‌ها و نظرات دیگران است که برای انتشار ارسال شده و لزوما هم‌راستا با نظرات مدیر «در آستانه» نیستند.

گوگل و فیس‌بوک از شما چه اطلاعاتی دارند؟

گوگل و فیس‌بوک از شما چه اطلاعاتی دارند؟

رسوایی: اخیرا افشا شده که اطلاعات میلیون‌ها کاربر فیس‌بوک بدون اطلاع آن‌ها به شرکتی به‌نام کمبریج آنالیتیکا فروخته شده و آن شرکت از آن داده‌ها برای اثرگذاری بر نتایج انتخابات آمریکا بهره برده است. این رسوایی ابعاد وسیعی خواهد داشت و در چند روز سبب شد ارزش سهام شرکت فیس‌بوک میلیاردها دلار سقوط کند. احتمالا در ذهن بعضی‌ها این پرسش ایجاد شده که غول‌های اینترنت چه اطلاعاتی از من دارند؟ یکی از کاربران توییتر به نام Dylan Curran با انتشار یک رشته توییت توضیح می‌دهد گوگل و فیس‌بوک چه اطلاعاتی از کاربران را بدون اطلاع خودشان ضبط و نگهداری می‌کند. ترجمه این رشته توییت: به خواندن ادامه دهید

نوروزِ ما

نوروزِ ما

نوروز مهمترین و زیباترین رویداد فرهنگی ایران است که با خود انبوهی از مراسم، رنگ‌ها، بوها، غذاها، اشعار، احساسات، و مراودات اجتماعی و اقتصادی را به ارمغان میاورد. در ادامه سه قطعه‌ی کوتاه درباره‌ی نوروز نوشته‌ام.

به خواندن ادامه دهید

آیا هفت‌سین نابودگر سنت‌های محلی است؟

آیا هفت‌سین نابودگر سنت‌های محلی است؟

یادداشت وارده* از سامیکال

«اظهار شعار گبران حرام است و مخالفِ شرع… نوروز و سده باید مندرس شود و کسی نام آن نبرد» ابوحامد محمد غزالی، کیمیای سعادت

اخیراً آقای مهدی پرپنجی از مجریان بخش فارسی بی‌بی‌سی در حساب توییترشان دربارۀ اختراع سنت اظهارنظری کرده‌اند که جا دارد کمی درباره‌اش بیندیشیم. به خواندن ادامه دهید